De vernetwerkte samenleving en de overheid

De vernetwerkte samenleving en de overheid

Vier jaar geleden schreef Davied van Berlo het boek Ambtenaar 2.0, bij de start van het netwerk Ambtenaar 2.0. Duidelijk een pioniersboek, met veel handreikingen hoe om te gaan met de nieuwe mogelijkheden die internet en sociale media ook ambtenaren bieden.  Met veel technische uitleg, praktische tips hoe iets aan te pakken en hoe valkuilen te ontlopen.

Zojuist verscheen van de hand van dezelfde auteur Wij, de overheid - Cocreatie in de netwerksamenleving.  Het  gaat nu niet meer in de eerste plaats over pionierswerk, maar het beschrijft de voorhoede van grote maatschappelijke veranderingen. Die overkomen ons allemaal en dus ook de overheid. De vraag is niet of je het wilt, maar hoe er mee om te gaan.
Een zeer nuttig boek voor iedereen (wie niet?) die wel eens iets met of in de overheid wil of moet.

Het boek geeft  een breed beeld wat er allemaal aan het veranderen is en welke effecten dat heeft.
Als kern worden genoemd dat individuele contacten belangrijker worden dan institutionlee contacten,  de vernetwerking die in hoge mate buiten de formele kaders om effect heeft en de samenwerking van onderaf, zonder dat de overheid het initiatief heeft.
Nieuwe technieken brengen een enorme versnelling en drempelverlaging te weeg  in kennisoverdracht en het verbinden van mensen. Dat betekent dat er naast en dwars door bestaande organisatieverbanden dingen gebeuren die de betekenis van de bestaande structuren en werkwijzen flink op de helling zetten. Het kan jou werk of jouw organisatie zomaar ineens treffen!

Als individu en/of als organisatie kun je er voor kiezen daarin voorop te lopen of juist in de achterhoede af te wachten, maar vluchten is er niet meer bij!

In zes hoofdstukken (netwerken, individuen, platformen, samenleving, overheid, politiek) wordt de stand van zaken verkend en worden tendensen beschreven.

De auteur, die in het dagelijks leven het project Ambtenaar 2.0 leidt, beschrijft dit alles inhoudelijk neutraal . Het gaat vooral over de processen en de systemen, niet over inhoudelijke thema’s. Dat maakt het boek bruikbaar voor brede kringen, maar tegelijk ook weinig spannend.
Dat is waarschijnlijk een heel goede keuze voor de doelgroep van publieke professionals waar Davied van Berlo vooral voor schrijft.

Ook op het gebied van de politiek is het boek vrij voorzichtig. Recente kritische rapporten van WRR (Vertrouwen in burgers), RMO (De nieuwe regels van het spel) en ROB (Vertrouwen op democratie, In gesprek of verkeerd verbonden?) komen aan de orde, plus stappen op weg naar digitale democratie.  Er worden goede vragen gesteld, de antwoorden blijven nog uit. Zo houden wij als NPI ook nog wat te doen!

Het boek is te bestellen via deze link als PDF en als ouderwets papieren boek (zolang de voorraad strekt!)

Reyer Brons, 10 december 2012

Reacties

Volgorde van reacties: Aantal: Automatisch laden:
    • Marcel Krassenburg
      Marcel Krassenburg 2111 dagen geleden

      Inderdaad weer een goed boek van Davied, dat de huidige stand van zaken prima in kaart brengt. Of het voldoende oplossingen biedt is zeker de vraag en een uitdaging voor NPI.

      De subtitel "Cocreatie in een netwerkomgeving" wordt in de begrippenlijst verder verklaard. 

      Cocreatie is een vorm van samenwerking waarbij mensen vanuit verschillende achtergronden bij elkaar komen rond een vraagstuk of thema en ieder een bijdrage levert;

      Het vraagstuk dus centraal. Dat is een goed uitgangspunt. Niet de overheid en ook niet de burger centraal, maar de vraagstukken van wijk, stad en land. Dat kan dan nauwkeuriger uitgewerkt worden. Van vraagstuk naar gerealiseerde oplossing. Eerst de lijst van problemen. Dan de analyse van een probleem. De kaders. De mogelijke oplossingen. Kiezen. Uitvoeren. Een nadere beschrijving van het proces van "problemsolving" is gewenst als referentiemodel waarna we geleidelijk tot een professionele, herhaalbare aanpak komen.

      Of de netwerksamenleving alle oplossingen gaat bieden is zeer de vraag. We kunnen constateren dat veel individuen in zo'n verband soms mooie resultaten halen (en ook heel veel doodlopende acties). Nu zijn de functionele organisaties ook op zoek naar nuttig gebruik van netwerken en social media. Onopgelost is echter dat de individuele medewerkers voor hun inkomen een arbeidsovereenkomst hebben met een organisatie. En dus niet volledig vrij zijn om in netwerken te doen en laten wat zij willen, wat zij op social media wel kunnen. Altijd telt het belang van de organisatie mee. Voorbeelden genoeg van conflicten bij twitterende ambtenaren. Is het de persoon of de functie die aansluit in het netwerk?

      Is een netwerkstructuur uiteindelijk passend is om op grote schaal werk te verzetten? In organisaties is functionele specialisatie en hiërarchie niet voor niets ontstaan. We hebben ambtenaren vrijgemaakt om met professionaliteit taken voor ons uit te voeren, we willen maar af en toe cocreëren :-). Je kan dus ook proberen de nadelen van hiërarchie (bureaucratie) aan te pakken. Dan zal de professional de ruimte moeten krijgen om op te treden namens zijn organisatie. En niet faciliterend maar initiërend. Ambtenaren die het voortouw nemen (omdat ze ervoor aangesteld zijn) en het netwerk daarin meenemen.

    Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers