De zegeningen van de crisis

De zegeningen van de crisis

Een bijdrage van Peter van Hoesel, 28 mei 2013


De al bijna vijf jaar durende economische crisis wordt in pers en media vooral negatief neergezet: het kost banen, jongeren krijgen geen vast werk, de overheid heeft geld tekort, de lasten gaan omhoog, burgers vertrouwen het allemaal niet, consumenten besteden te weinig, bedrijven investeren te weinig,
Dat is allemaal waar, maar daar staan veel voordelen tegenover en dat komt onvoldoende naar voren. Vandaar onderstaande opsomming.

Milieu en energie: het milieu wordt door de crisis enigszins gespaard en de beleidsdoelen op dit gebied zijn daardoor makkelijker haalbaar geworden; de eerder voorspelde forse prijsstijging van energie komt ondertussen niet uit.

Arbeidsmarkt: de enkele jaren voorspelde krapte is niet uitgekomen en het eerstkomende decennium hoeven we daar helemaal niet bang voor te zijn; overbodige banen maken allengs plaats voor zinvolle banen en aangezien er nog steeds veel overbodige banen zijn kan die krapte ook na het komende decennium nog een hele tijd uitblijven.

Onderwijs: ouders en leerlingen kijken inmiddels ook naar beroepen waar de kans op een baan redelijk groot is; ambacht en techniek komen daardoor beter in beeld wat vooral op langere termijn gunstig is voor de economie.

Woningmarkt: de prijzen van koophuizen zijn na de enorme stijging in de twee voorgaande decennia weer een beetje genormaliseerd; nog een paar jaar wachten en ze worden weer betaalbaar.

Overheid: alle overheidsinstanties worden gedwongen na te denken over hun kerntaken; eindelijk lopen we eens de kans dat allerlei overbodig beleid wordt geschrapt en dat complexe onderdelen van de bureaucratie worden vereenvoudigd; makkelijk zal dat niet gaan want de overheid is nu eenmaal verslaafd aan zichzelf, maar er zit in deze tijd weinig anders op.

Zorg: eindelijk ontstaat er enige druk op de zorgsector om eens te stoppen met die onbelemmerde uitgavenstijging; die druk mag nog wel een stukje groter worden want de weerstand aldaar tegen kostenbeperkingen is behoorlijk taai, mede doordat patienten de druk op kostenstijgingen juist opvoeren.

Overheidsinvesteringen: nu de crisis al zo lang duurt, zal de overheid noodgedwongen gaan zoeken naar nuttige investeringen die op korte termijn werk opleveren en op lange termijn een fors maatschappelijke rendement.

Consumenten: merken dat minder consumptie ook prettige kanten heeft en kopen bewuster, waarbij eerder voor kwaliteit zal worden gekozen dan voor kwantiteit; overgehouden geld geeft daarbij een veilig gevoel, hoe laag de spaarrente ook is.

Bedrijven: overproductie wordt teruggedrongen; overbodige en slechte producten worden van de markt gehaald;  veel bedrijven besparen op onnodige kosten en worden daardoor winstgevender en beter voorbereid op de toekomst; slecht functionerende bedrijven verdwijnen ondertussen, waardoor er meer kansen komen voor de betere bedrijven.

Ondernemerschap: veel mensen kiezen ervoor als zelfstandig ondernemer te beginnen omdat er weinig anders op zit; dat leidt niet alleen tot minder uitkeringen maar ook en vooral tot nieuwe economische activiteit die na verloop van tijd positief uitpakt voor de economie; een eigen bedrijf starten uit noodzaak biedt nauwelijks minder kans op succes dan een eigen bedrijf starten uit overtuiging.

Banken en verzekeraars: zij nemen minder risico’s, ze zijn blijer met aflossingen dan met leningen, waardoor de schuldenberg afneemt; zij halen voor consumenten nadelige producten noodgedwongen van de markt; de rente is ondertussen op een historisch laag peil gekomen.

 

De vraag is tenslotte of de voordelen opwegen tegen de nadelen. Het antwoord hierop is, dat die voordelen op dit moment nog onvoldoende tot hun recht komen, waardoor op dit moment het saldo wellicht nog negatief is. Als de crisis nog een paar jaar langer doorloopt wordt dat saldo geleidelijk aan positief, en dat is toch een hele geruststelling. Je zou bijna hopen, dat de crisis nog een tijdje doorgaat.

Reacties

Volgorde van reacties: Aantal: Automatisch laden:
    • Steef de Vries
      Steef de Vries 1854 dagen geleden

      Hallo Peter,

      Nog een kleine filosofische reactie van mij (gewoon ven om te prikkelen).

      Wat ik buitengewoon boeiend vind, is dat je impliciet laat zien dat je op heel veel verschillende manieren betekenis aan dingen kunt geven. Wat zeker zo zal zijn is dat je op al jouw punten voor-en nadelen kunt percipiëren. Het heeft geen zin om daar een discussie over te voeren.

      Wat ik hier vooral in zie is dat crisis een perceptie is die verband houdt met het oude systeem en dus dat we met zijn allen de crisis 'denken' van die werkelijkheid. Maar in feite is er geen crisis. De crisis bestaat omdat we met zijn allen - en en ieder voor zich - een beweging zien die oude patronen in het oude systeem onder druk zetten en het dus onze gewoonten en veiligheden raakt. Maar oude patronen onder druk leveren inderdaad mogelijkheden voor nieuwe op.

      Waar het m.i. nu om gaat is dat de grootste gemene deler de werkelijkheid bepaalt. Ik heb immers ook niet om het systeem gevraagd dat voor ons is bedacht en waar ik nu zogenaamd last van moet hebben. De truc is dat we oplossingen moeten zoeken in andere oriëntaties dan die de 'crisis' hebben veroorzaakt en die breed betekenis krijgen. Daarvoor maakt het niet uit welke richting dat zou moeten zijn als het maar een andere is. Ik ben benieuwd hoe snel we een grootste gemene deler kunnen creëren (nieuw systeem red.).

      We zouden kunnen proberen op op elk item wat door te filosoferen? hebben we meteen de contouren voor een nieuw sprookje (beleidsstuk red.) geschreven.

      Hartelijke groet,

      Steef de Vries

       

       

      • Peter Schuttevaar
        Peter Schuttevaar 1880 dagen geleden

        Dag Peter v Hoesel,

        Kijk dat zijn ideeën die helpen de nood te lenigen. Chapeau!! Ikzelf heb daar in ieder geval nog mijn zevenpuntenplan voor een transparante en eerlijke aanbesteding door overheden toe te voegen. Dat helpt namelijk de vloot van zzp'ers die nu in de problemen komen doordat de grote leveranciers alle opdrachten wegkapen. Mjn zevenpunten plan is:


        - één aanbestedingssite/loket voor alle Nederlandse overheden (en geen commerciële uitbating van die site) 
        - mantelovereenkomsten worden verboden 
        - preferred suppliers zijn verboden 
        - inkoop via tussenpersonen wordt verboden 
        - samenwerkingsverbanden van overheden dienen zich door een onafhankelijke penvoerder of door één van de samenwerkingspartners zelf te laten vertegenwoordigen (nu lopen dergelijke verbanden vaak aan het handje van een grote leverancier). 
        - elke aanvraag dient aan strikte richtlijnen te voldoen die het onmogelijk maken dat er andere eisen aan de opdrachtnemer worden gesteld dan op grond van de aard van de opdracht redelijk is (een controlerende instantie ziet daar op toe!). 
        - waar tijdens een aanbiedingstraject om creatieve input wordt gevraagd krijgt de aanbieder daar een vergoeding voor. 

        Aan geen van deze punten wordt momenteel voldaan. Sterker nog, overheden beseffen niet eens dat dergelijke punten nodig zijn om tot een eerlijke werking van de aanbesteding te komen. In plaats daarvan verzint de overheid wel een richtlijn over betere onderbouwing van een afwijzing!!???

        Later meer..... 

        Groeten van Peter Schuttevaar (leuk hoor dat Peter en Peter)

        • Netwerk PI
          Netwerk PI 1880 dagen geleden

          Repliek van Peter van Hoesel op onderstaande reactie van Peter Schuttevaar

          Wat Peter Schuttevaar schrijft over alle mensen die nu gebukt gaan onder de crisis is zonder meer juist. Echter, alleen structurele hervormingen kunnen op langere termijn de huidige problemen goed oplossen. De al zo lang durende crisis zou aanleiding moeten zijn om eindelijk eens echt te gaan hervormen. Wat ik laat zien is dat de crisis elementen bevat die dit kunnen bevorderen. Uiteindelijk zijn daar ook al die mensen bij gebaat die nu soms al een hele tijd lijden onder de crisis. Dat is inderdaad weinig troost voor de korte termijn, maar de voordelen op langere termijn mogen toch ook wel eens genoemd worden.
           
          Omdat Peter mij uitdaagt zal ik toch enkele voorstellen doen voor de korte termijn; ik zeg er meteen bij dat het soms toch gaat om forse hervormingen, maar wel hervormingen die snel kunnen worden geregeld:
          • schaf alle subsidies voor bedrijven af en geef dit aan bedrijven terug in de vorm van een algemene lastenverlichting, waardoor ook het MKB ervan kan profiteren
          • geef de bouw een impuls door meer te investeren in infrastructurele werken (niet uitstellen maar juist versnellen)
          • geef mensen met een uitkering het recht om zonder enige bureaucratie als zzp'er te starten en toets pas na het eerste jaar wat er evt. met de uitkering kan worden verrekend
          • stimuleer via een belastingkorting mensen met vermogen om wat met hun geld te doen
          • verruim (desnoods tijdelijk) het borgstellingskrediet voor het MKB
          • verlaag de loonbelasting en verhoog de energiebelasting op fossiele brandstoffen
          • maak van de starterslening voor nieuwe huizenbezitters een landelijke regeling
          • geef bedrijven die stagiairs (ook ouderen) opnemen in hun gelederen een fiscaal voordeel
          Dit lijstje kan ongetwijfeld nog fors worden uitgebreid. Misschien heeft Peter er ook ideeen over en wellicht verleidt dit ook anderen om met korte termijn voorstellen te komen.


          • Peter Schuttevaar
            Peter Schuttevaar 1881 dagen geleden

            Dag Peter,

            Ik waardeer je insteek om de zaak eens van een positieve kant te bekijken. En ik herken er ook jouw relativeringsvermogen in dat ik zeer waardeer. Maar vind je het niet een beetje wrang om voordelen op te sommen van een crisis die grote groepen mensen op dit moment hard raakt?

            Het zal iemand die nu in de werkloosheid gedrukt wordt werkelijk een zorg zijn dat het probleem van krapte op de arbeidsmarkt even niet aan de orde is.

            Het zal iemand die geen hypotheek meer kan krijgen, wiens huis een ton onder water staat en in geen huurhuis meer welkom is een zorg zijn dat de koopprijzen van huizen enigszins normaliseren.

            Het zal al die mensen die nu van banken geen lening meer kunnen krijgen echt niet interesseren dat de solvabiliteit van banken over de ruggen van de gewone burger wordt gerepareerd.

            En zo kan ik nog wel even doorgaan. Kunnen we als NPI niet veel beter ideeën genereren die een weg uit de crisis wijzen in plaats van vanuit de leunstoel de voordelen van de crisis op te sommen?

            Groeten van Peter

          Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers