De verslaafde overheid

    Netwerk PI
    • Iedereen (publiek zichtbaar)
    Door Netwerk PI 1884 dagen geleden Reacties (4)
    De verslaafde overheid

    Een bijdrage van Peter van Hoesel, 25 juli 2013

    Je kunt aan veel zaken verslaafd zijn: drugs, roken, alcohol, gokken, computerspelletjes, internet en, niet te vergeten, aan geld. Geldverslaving zien we bijvoorbeeld bij bankiers, beleggers, graaiende bestuurders en overbetaalde sporters. Dat is vervelend voor al degenen die voor dat geld moeten opdraaien.
    De ernstigste geldverslaving is te vinden bij de overheid, waarbij het gaat om een collectieve verslaving van het gehele overheidssysteem. En dat is minstens zo vervelend voor al degenen die dat geld moeten opbrengen.

    De totale uitgaven van de overheid dalen eigenlijk nooit, wel stijgen ze door bezuinigingen wat minder hard dan eerder was gepland. Gebruikelijke argumenten om niet teveel te bezuinigen liggen voor het oprapen, we kunnen ze dagelijks via alle media vinden. Bezuinigen bij de overheid betekent in veel gevallen niet eens dat er wordt gesneden in de uitgaven maar dat simpelweg de lasten voor burgers worden verhoogd.
    In het bedrijfsleven gaat bezuinigen wel anders. Als een bedrijf te maken heeft met tegenvallende inkomsten wordt er vrijwel meteen ingegrepen in de uitgaven om ervoor te zorgen dat het bedrijf winstgevend blijft. Daarbij ontkomen bedrijven veelal niet aan inkrimping.

    Niet teveel bezuinigen bij de overheid lijkt wel verstandig, maar daarbij wordt helaas over het hoofd gezien dat de overheid verslaafd is aan het uitgeven van geld. Dat geld kan bovendien zonder noemenswaardige tegenstand bij de bevolking worden weggehaald, dus daarmee wordt de verslaving makkelijk in stand gehouden.
    Een drugsverslaafde moet zijn toevlucht zoeken tot liegen en bedriegen om aan drugs te komen. De overheid doet ook zoiets, alleen mag de overheid dat gewoon doen en worden de (niet al te sterke) protesten gewoon genegeerd of weggepraat met het soort argumenten dat drugsverslaafden ook gebruiken (ik ga mijn leven beteren, maar nu kan ik nog even niet zonder).
    Vervelend is bovendien dat de overheid makkelijk geld kan lenen, waardoor ook nog eens een wissel op de toekomst wordt getrokken, in de (verkeerde) veronderstelling dat toekomstige economische groei het wel weer goedmaakt.
    De geldverslaving van de overheid houdt ondertussen ook in dat allerlei onnodige uitgaven overeind blijven. Een verslaving heeft namelijk als vervelende bijwerking dat het realiteitsbesef wordt ondergraven. In de verslavingsroes worden de nadelige effecten dan ook nauwelijks opgemerkt.

    Waar komt die verslaving van de overheid eigenlijk vandaan?
    Allerlei mensen die werken voor de overheid beseffen maar al te goed dat echt snijden in de uitgaven niet goed is voor hun eigen inkomen. Zij zullen dan ook van alles uit de kast halen om zo min mogelijk te bezuinigen en in elk geval zo pijnloos mogelijk voor henzelf.
    Een effectieve strategie is dan (onder meer) om de regelgeving verder te compliceren waardoor er meer werk komt voor de betreffende uitvoerders (dit is tevens een belangrijke verklaring voor het ontstaan van onnodige bureaucratie). Het is een strategie die vergelijkbaar is met de manier waarop drugsverslaafden hun omgeving op allerlei manieren misleiden.
    Op die manier ontstaat er ook nog een nevenverslaving, namelijk een verslaving aan bureaucratische regels. Ook druggebruikers ontwikkelen veelal nevenverslavingen.

    Bij gemeenten vindt men het heel normaal om elk jaar tenminste de inflatiecorrectie door te berekenen in de diverse tarieven, terwijl burgers er in koopkracht op achteruit gaan. Als zich zware tegenvallers voordoen, verhoogt men de lasten van burgers en bezuinigt men vooral op out of pocket kosten.
    Het rijk dempt zijn tekorten met goedkope leningen en rekent zich daarbij rijk met optimistische groeicijfers. Let wel, ook kamerleden maken onderdeel uit van dit systeem, de meeste kamerleden staan zelfs vooraan bij het tegengaan van echte bezuinigingen.
    Bedrijven die voor de overheid werken zien liever ook geen bezuinigingen bij de overheid. Aangezien dit vooral de grotere bedrijven betreft, waarvan bekend is dat die weinig belasting betalen, hoeven ze zich over de tekorten bij de overheid niet druk te maken en dat doen ze dan ook niet.

    Het gelag wordt dus betaald door burgers en kleine bedrijven, maar die kunnen weinig vuisten maken.
    Burgers kunnen proberen via hun stemgedrag de politiek te beinvloeden, maar zij vergeten daarbij dat de politici waarop ze stemmen juist verslaafd zijn aan overheidsuitgaven. Daarbij komt dat burgers die voor de overheid werken vooral stemmen op partijen die veel overheidsgeld willen uitgeven, dus dat maakt de vuist van burgers nog zwakker.
    Het MKB kent wel een eigen belangenvereniging maar die wordt overheerst door de belangenvereniging van het grootbedrijf. En het grootbedrijf is zeker zo verslaafd aan overheidsuitgaven als de overheid zelf.

    Een revolutie zal in dit land niet gauw uitbreken. De enige hoop die je kunt koesteren is dat er vroeg of laat een partij opstaat met een verkiezingsprogramma dat gaat werken als een afkicktherapie voor de verslaafde overheid en dat de tot wanhoop gedreven burgers daar massaal op gaan stemmen.

    Reacties

    Volgorde van reacties: Aantal: Automatisch laden:
    • Wim Essers
      Wim Essers 1879 dagen geleden

      Zou het NPI netwerk als een soort Methadonbus kunnen werken? Langzaam bewustwording creëren en laten afkicken ;-))

    • Wim Essers
      Wim Essers 1879 dagen geleden

      Hoi Peter,

      Mooie blog! ;-)

      • Tom van Doormaal
        Tom van Doormaal 1880 dagen geleden

        Het beeld is correct, vrees ik.

        Het eerste principe is je zelf niet belazeren en je bent het gemakkelijkste slachtoffer om te belazren, zei Richard Feynman ongeveer.

        Tegelijk weten we dat met geld de wereld wordt bestuurd: als je ambitie hebt om iets te veranderen aan de wereld, dan doe je dat met geld. Daarmee koop je mankracht, bevorder je gewenst gedrag, enzovoort.

        Ook de perversiteit der prikkels staat er mooi in: de complexiteit der regels, het belang van bestaande verhoudingen, het financieren op een veronderstelde economische groei, de macht en het inkomen dat het manipuleren van geldstromen oplevert...

        Probleem is wel: hoe kom je hiervan af? Onze wereld wordt in hoge mate gedetermineerd door geldstromen, waarden en principes lijken nog steeds op de terugtocht ten gunste van het geld: was het niet Marx die over de "cash-nexus" sprak?

        Kortom, we zijn op een zorgelijke manier verslaafd. De crisis is een vorm van "rehab", maar "cold turkey" is nog iets geheel anders. Ik deel de somberheid van Peter, maar de vraag is wat er nog komt en hoe we ons daartegen kunnen wapenen.

        • Harrie Custers
          Harrie Custers 1881 dagen geleden

          Treffende vergelijking Peter. Bestuurders kijken dan ook niet langer naar burgers of klanten om te ontdekken hoe hen (nog beter) te bedienen. Zij kijken naar boven, om te ontdekken van welk(programma)budget of subsidiepotje zij gebruik zouden kunnen maken. Voor hun eigen status? Voor het  bieden van werk aan medewerkers en externe leveranciers? In ieder geval niet voor hun burgers of klanten. Want die worden niet eens gevraagd. Voorbeelden te over.

        Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers