De next-level democracy: wij zijn samen de overheid

    Netwerk PI
    • Iedereen (publiek zichtbaar)
    Door Netwerk PI 1361 dagen geleden Reacties (2)
    De next-level democracy: wij zijn samen de overheid

    Sjoerd Hania, 28 februari 2015
    Dit artikel is een co-creatie met: Rianca Evers-den Ouden


    Er is een raar onderscheid in onze maatschappij: we hebben burgers, en we hebben politici. Hoewel ze volksvertegenwoordiger zijn, lijkt het erop dat de politici, maar ook de burgers zijn gaan vinden dat dit twee verschillende bevolkingsgroepen zijn met andere rechten en plichten, en andere spelregels. Een subcultuur, die we ook wel “de politieke werkelijkheid” noemen. Niet gek dat dit regelmatig leidt tot een clash. We zijn ver verwijderd geraakt van de oorspronkelijke bedoeling van het zijn van een volksvertegenwoordiger. Toen ik zocht naar een definitie, vond ik als eerste: lid van het parlement. Bijzonder toch? Terwijl naar mijn idee de volksvertegenwoordiger iemand is die:

    -           (een bepaald deel van) de bevolking vertegenwoordigt

    -           een van hen is en blijft

    -           actief ideeën ophaalt uit zijn achterban en omzet in beleid

    -          actief zijn achterban raadpleegt over nieuw te initiëren beleid

    In theorie is niemand daarop tegen, schat ik zo in. Maar de praktijk is vaak anders. Niet zo gek lang na de verkiezingen zijn veel politici niet meer primair vertegenwoordiger van hun bevolkingsgroep, maar primair maar lid van het parlement, of van de raad. Met als gevolg dat ze de bevolking van zich vervreemden.

    Directe democratie

    We krijgen te maken niet met een tijdperk van verandering, maar met een verandering van tijdperk, aldus prof. Jan Rotmans . De oude samenleving gericht op centraal, top-down organiseren, vol van grote organisaties, systemen en structuren, waarin de overheid regisseert, gaat verdwijnen. Ervoor in de plaats krijgen we een nieuwe samenleving met kleine netwerken, mensen en initiatieven, waarin bottom-up wordt georganiseerd en de overheid faciliteert.

    Als je mensen verantwoordelijkheid geeft, ruimte en mogelijkheden, gaan ze mooie dingen doen. In de politiek hoor ik vaak hoe “ingewikkeld” het kan zijn om de burgers aan het woord te laten over nieuw beleid, want ja, dan wordt het misschien wel een zooitje. Eigenlijk ben je dan al 5 stappen te ver, want dat beleid had samen met de bevolking tot stand moeten komen. Of misschien wel door hen geïnitieerd en de overheid gefaciliteerd moeten worden.

    Er zijn snelle en slimme manieren nodig om directe democratie te organiseren. Dat kan heel gemakkelijk digitaal. Maar één goed georganiseerde bijeenkomst waarin werkelijk alle betrokkenen goed aan het woord zijn geweest, en hun bijdrage vertaald zien in het beleid, kan ook al bijzonder waardevol zijn. Het belangrijkste dat er structureel sprake is van co-creatie in een vloeibaar proces van beleidsvoorbereiding.

    De wijsheid van de bevolking

    Want er is wijsheid in de bevolking, hear o politici! Mensen hebben ideeën over hoe problemen opgelost kunnen worden. Daar hoef je echt niet hoogopgeleid voor te zijn. De wijsheid van de bevolking vertelt je hoe het anders kan, als je het maar wilt horen. Ze vertelt je wat er nodig is om succesvolle plannen te maken, die breed gedragen worden. En eigenlijk volksvertegenwoordiger, zou je dat moeten weten, want je bent een van hen, toch?

    Als we niets doen, komt er in een (bevolkings)groep altijd fragmentatie, zo vertelt Jitske Kramer, auteur van o.a. het boek Deep Democracy, de wijsheid van de minderheid. Als er iets is wat de overheid zou moeten faciliteren, is het wel inclusie. Zorgen dat iedereen gehoord wordt, en dit inbouwen in alle processen.

    De stappen van Deep Democracy (hoewel niet ontworpen voor de politieke werkelijkheid) zouden prima passen in een dergelijke procedure:

    1. verzamel alle invalshoeken

    2. zoek actief naar het alternatief

    3. verspreid het alternatief

    4. voeg de wijsheid van de minderheid toe aan het meerderheidsbesluit

    Politiek vakmanschap

    Naast het actief verzamelen van verschillende invalshoeken en het nadrukkelijk meenemen van deze wijsheden in de beleidsontwikkeling, is er ook een veranderende rol voor de volksvertegenwoordiger en bestuurder. We spraken al over meer faciliteren, minder regisseren. De politicus moet niet direct een charismatisch leider zijn, maar veeleer een dienend-leider. Iemand die de mensen die aan zijn zorg zijn toevertrouwd dusdanig faciliteert dat ze optimaal hun verantwoordelijkheid kunnen en willen nemen; iemand die alleen kaders stelt waar ze helpend zijn en wanneer ze breed gedragen worden. Maar ook ten allen tijde bereid is hierover in gesprek te gaan.

    Ook bevat de next-level democracy meer dialoog en minder debat. Want waarom moet je de ander zo nodig overtuigen van je standpunt, als het hogere doel is een zo breed mogelijk gedragen besluit? Dan is het perfecte besluit niet het kabinets- of coalitiebesluit, maar een breed gedragen en voorbereid besluit van alle volksvertegenwoordigers. 

    De  next-level democracy in een notedop

    De next-level democracy gaat kort gezegd over:

    A. het opheffen van kunstmatige verschillen tussen burgers en politici

    B het structureel inbouwen en benutten van de eigen verantwoordelijkheid en stem van betrokkenen in de beleidsvoorbereiding

    C. het werken aan het nieuwe hogere doel: een zo breed mogelijk gedragen besluit en beleid. En dus niet een met meerderheidsstemmen en macht doorgedrukt besluit.

    D. een veranderende rol van de overheid en dus van de politicus: van regisseren en controleren naar faciliteren en mogelijk maken

    Vindt u, vind jij ook dat het anders moet? Neem dan eens contact met ons op via haniasjoerd@gmail.com, of kom naar een van de reflectiebijeenkomsten over de next-level democracy.


    Reacties

    Volgorde van reacties: Aantal: Automatisch laden:
      • Reyer Brons
        Reyer Brons 1217 dagen geleden

        Zie de website van Next-Level Democracy en een blog naar aanleiding van een eerdere inspiratiebojeenkomst: Leiderschap in een nieuwe politieke werkelijkheid.

        Op 12-9 is er een inspiratiebijeenkomst over besluitvorming in de toekomst

        • Louis Bervoets
          Louis Bervoets 1353 dagen geleden

          Politiek is in mijn beleving ... maatschappijvorming en politici zijn maatschappij(her)vormers.

          Echter is dit heden ten dage niet meer zo. Politici vertegenwoordigen niet meer het volk en zijn ook niet meer het volk.

          In de hernieuwde politiek: Politici zijn dienstbaar aan het volk en zijn het volk. Ze faciliteren de wensen van het volk op ieder niveau. Het volk mag haar eigen omgeving inrichten, zoals zij dit wenst. Dit heeft gevolgen en brengt verandering in onze dagelijkse maatschappij.

          Het volk dient tijdig te worden geïnformeerd, om mee te praten, mee te denken en mee te beslissen op gelijkwaardig niveau. Géén top-down, maar ook geen down-top.

          Dit kunnen we bewerkstelligen door teams van visiegroepen, die adviesbeleid bepalen, waarover gestemd kan worden. Iedereen kan en mag lid worden van een team visiegroep. Erin stappen, zijn of haar inbreng doen en er weer uitstappen. Zo ontstaan dynamische teams steeds van wisselende samenstellingen, met datgene aan onderdelen binnen een onderwerp wat op dat moment ter sprake komt en nodig is om uit te werken.

          Het éénregelig politiek programma: Koester al het leven op aarde en de aarde zelf, voor een duurzame toekomst met perspectief, voor ons zelf, onze kinderen, kleinkinderen, klein-kleinkinderen en al het leven op aarde.

          Dit politiek programma begrijpt iedereen, wordt gelezen en is vanuit een universele gedachte ... duurzaam! Dit is ook voldoende om alle oplossingen voor vraagstukken hieraan te toetsen. Wanneer we hierbij denken in termen van overvloed, mogelijkheden en talenten, komen we samen heel ver.

          Tot zover Sjoerd ... ;-) ... from the heart ... Louis Bervoets.


        Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers