Basisinkomen, gefaseerd invoeren of met een big-bang?

    Reyer Brons
    • Iedereen (publiek zichtbaar)
    Door Reyer Brons 945 dagen geleden Reacties (2)
    Basisinkomen, gefaseerd invoeren of met een big-bang?

    Invoering van het basisinkomen van de ene dag op de andere, is onmogelijk en onwenselijk. Ik noem de volgende argumenten daarvoor:

    • Invoering van basisinkomen is een grote operatie die grote effecten zal hebben op het gedrag van individuen.
      Er zijn resultaten bekend van enkele experimenten die hebben plaatsgehad (Alaska, Canada, India, Namibië, Londen ….), maar de voorspellende waarde daarvan voor grootschalige invoering is onvoldoende. Dit pleit voor een voorzichtige benadering met ruimte voor verdere experimenten, evaluaties en zo nodig aanpassing van het invoeringsschema.
    • Omdat invoering van het basinkomen een zeer grote operatie is, is de kans op het maken van fouten zeer groot. De huidige informatiesystemen zijn niet opgewassen tegen veel minder ingrijpende aanpassingen. Gefaseerde invoering beperkt het effect van de fouten die bij de invoering die helaas onvermijdelijk zullen zijn.
    • Invoering van basisinkomen zal grote en slecht voorspelbare effecten hebben op de relatie tussen ondernemers die arbeidskracht zoeken, en degenen die zich als werknemer of ZZP’er daartoe willen inzetten. 
      Het is beter dat dit via een gewenningsproces gaat lopen dan dat we chaos creëren door invoering in één klap.
    • Ons huidige stelsel van sociale zekerheid en fiscale toeslagen en heffingen is te complex om te kunnen overzien. Het is ook ondenkbaar dit zonder ernstige fouten in één keer om te zetten in een ander stelsel. Daarop gerichte exercities achter het bureau (gevolgd door politieke besluitvorming) zullen hier en daar flink de plank mis slaan!
      Door fasering is het effect van dergelijke missers kleiner en kan er van geleerd worden voor de volgende ronde.
    • Doorrekening betreffende de financiering een basisinkomen zijn gebaseerd op veronderstellingen, die onvoldoende voeding hebben in gegevens over hoe onze huidige maatschappij functioneert. Gefaseerde invoering biedt de kans langzaam het inzicht op te bouwen doordat de maatschappij zich geleidelijk aanpast.
    • Snelle invoering heeft enorme en direct ingaande gevolgen voor de werkgelegenheid van de thans bij de sociale zekerheid en de belasting betrokken uitvoeringsinstanties, plus het hele begeleidings- en advies circuit wat daaromheen zit.
      Die gevolgen zijn zo groot en slecht voorspelbaar dat een ordelijk sociaal plan onmogelijk is.
      Dat betekent dat ook voorstanders van het basisinkomen in deze instanties zich heftig zullen verzetten.
      Door fasering worden deze problemen in de tijd uitgesmeerd en veel overzichtelijker.
    • Met de vrij recente bezuinigingen en lastenverzwaringen in de periode 2011 – 2017 waren ruwweg € 54 miljard gemoeid. Voor een basisinkomen zoals we daat hierna voorstellen, verschuiven we een veelvoud daarvan. Gezien de omvang van deze bedragen kan dat niet anders dan gefaseerd verlopen.

    Helaas heeft gefaseerde invoering ook nadelen. Ik vind die minder zwaar wegen dan de voordelen, maar noem wel enkele nadelen:

    • Gefaseerde invoering betekent dat de huidige complexe regelgeving mbt uitkeringen, toeslagen en heffingskortingen slechts geleidelijk verdwijnt en dus ook dat de uitvoeringsinstanties in het begin niet of nauwelijks kleiner kunnen worden.
    • De fasering zoals we die verder uitwerken betekent dat de mensen nu het meest baat hebben bij de uitkeringen, toeslagen en heffingskortingen in eerste instantie hetzelfde inkomen houden, terwijl sommigen van degenen die daar nu niet of minder baat bijhebben er juist op vooruit gaan. Dat is moeilijk te accepteren voor degenen die geloven dat de huidige systematiek het meest recht doet aan de maatschappelijke noden, wat de geloofwaardigheid van de eerste stap niet ten geode komt.
    • De ervaring leert dat langdurig koers houden lastig is in de Nederlandse politiek. Bij het deltaplan tegen overstromingsgevaar in Zuidwest-Nederland is dat gelukt, maar bij onderwerpen die niet gedomineerd orden door harde infrastructuur of technologie is dat wellicht lastig vol te houden.

     

     

    Reacties

    Volgorde van reacties: Aantal: Automatisch laden:
      • Ad de Beer
        Ad de Beer 942 dagen geleden

        Of het nu gefaseerd of met een big bang wordt ingevoerd, het zal leiden tot het faillisement van het land, kapitaalvlucht naar het buitenland en sterke polarisatie van de maatschappij.

        • Reyer Brons
          Reyer Brons 944 dagen geleden
          Peter,
           
          Volgens mij kunnen we de complexiteit bij een gefaseerde invoering behoorlijk beperken.
           
          Cruciaal is dat bij de eerste stap de uitvoeringsinstantie (bijv. de SVB of de Belastingdienst) een volledig bestand heeft met een beperkt aantal gegevens​ van alle rechthebbenden op een basisinkomen.
          Denk aan naam, geboortedatum, BSN, adres en woonplaats, bankrekeningnummer en historie van het verblijf in Nederland. Veel meer is niet nodig!
          Deze soorten gegevens veranderen niet bij volgende stappen!
           
          Aan de andere kant blijven in eerste instantie alle regelingen (uitkeringen, toeslagen etc.) geonn zoals ze zijn. Uiteraard met voor de hoogte van de uitkering een correctie voor het basinkomen. Dat basisinkomen telt uiteraard ook mee bij het bepalen van de rechten op (en de hoogte van de uit te betalen bedragen via) de verschillende regelingen.
          Je zult dan zien dat sommige regelingen snel overbodig worden, anderen regelingen gaan wat langer mee.
          Een regeling die niet meer werkt kan meteen afgeschaft worden.
          Als het gebruik een regeling terugvalt naar bijvoorbeeld 10 % van de omvang nbij de start, zou een afbouwregeling overwogen kunnen worden voor die beperkte groep gebruikers.

           

        Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers