Topinkomens

Topinkomens

Peter van Hoesel, 19 maart 2018

De salarisverhoging van Ralph Hamers gaat niet door. Mooi, zou je zeggen, maar wat ik niet begrijp is dat er zo weinig gedoe is over alle andere topsalarissen, of over topinkomens die via beleggingen tot stand komen. Ik snap natuurlijk wel dat argument m.b.t. de systeembanken die altijd gered moeten worden. Maar eerlijk gezegd zie ik geen wezenlijk verschil met het inkomen dat bijvoorbeeld door het hoofd van een groot familiebedrijf wordt verdiend.

Waar het volgens mij om gaat is dat grote bedrijven (vergelijkbaar met belastingen van de overheid) een soort algemene heffing opleggen aan consumenten. Een heffing waarmee vervolgens de topinkomens van het eigen bedrijf worden betaald, plus de dividenden aan aandeelhouders (zie bv. Jumbo), plus de topinkomens van gesponsorde sporters, plus de topinkomens van artiesten die reclame maken voor het bedrijf, plus de topinkomens van grote toeleveranciers.
De overheid draagt hier bovendien het nodige aan bij. Niet dat de overheid zelf nog mensen met exorbitante inkomens in dienst heeft, maar de overheid is wel een grote klant van heel wat grote bedrijven, de overheid geeft grote bedrijven ook nog eens heel wat nutteloze subsidies en biedt ze bovendien de mogelijkheid om beduidend minder belasting te betalen dan het MKB. De gewone burger betaalt alweer het gelag.

Zulke heffingen worden ook door grote beleggers/speculanten opgelegd aan kleine beleggers, namelijk wanneer zij die kleine beleggers te slim af zijn en dat is meestal zo.
Ik lees de laatste tijd dagelijks het FD en wat mij in die krant vooral verwondert is de vanzelfsprekendheid waarmee veel geld verdienen met geld van anderen wordt gezien als een grote verdienste, terwijl het betreffende verdienmodel uitsluitend bestaat uit het langs legale weg afhandig maken van geld van anderen. Bij de cryptovaluta wordt er wel een beetje geaarzeld om dit ook te omarmen, omdat er geen onderliggende waarde is aan te wijzen. Maar die onderliggende waarde is bij andere beleggingen ook nogal betrekkelijk. De meeste beursfondsen gaan in de loop van de tijd heftig op en neer (onder meer langs kunstmatige weg zoals via derivaten), en van een harde ondergrens is nooit sprake.

In al deze gevallen kun je je afvragen waar die enorme toegevoegde waarde eigenlijk uit bestaat die mensen met een topinkomen leveren. Topprestaties mogen natuurlijk goed worden beloond, maar waarom zo exorbitant en waarom zijn er daarnaast zoveel topprestaties die niet exorbitant worden beloond?
De enige verklaring is: het kan dus we doen het, en dat geldt dan natuurlijk alleen voor mensen die al in een dergelijke positie zitten. En het kan vooral ook omdat de consument hiertegen tamelijk machteloos is. Als het consumenten al zou lukken om een bedrijf op de knieën te krijgen (wat zelfs bij de woekerpolissen nog nauwelijks gelukt is) staan er weer vele andere bedrijven klaar om het over te nemen. Het tegengaan van speculatie door kleine beleggers en pensioendeelnemers is al helemaal niet te doen. Het tegengaan van eenzijdig beleid van de overheid is voor gewone burgers evenmin een begaanbaar pad. Er is eigenlijk geen enkele politieke partij die op dit punt een aansprekend programma heeft.

Wat zou je hieraan kunnen doen? Wegbelasten van topinkomens? Tot nu toe is dat nog nergens gelukt. Het hoogste belastingtarief is onder meer in Nederland juist omlaaggegaan. Vermogens hoger belasten? Dat lijkt me kansrijker, want het zou logisch zijn om het tarief in de drie boxen van de inkomstenbelasting gelijk te trekken. Een basisinkomen invoeren? Dat lijkt veelbelovend, maar verandert als zodanig niets aan die topinkomens en ligt voorlopig nog ver achter de horizon. Verbieden van topinkomens, zoals bij de overheid? Dat zie ik niet gauw gebeuren.
Een cultuurverandering? Dat zou het beste zijn, maar hoe krijg je dat op gang? De Volkskrant voert al decennialang het debat over topinkomens aan, maar het effect daarvan lijkt vooral averechts te zijn geweest. Publieke ophef, zoals nu bij de ING opkwam, blijkt wel effectief te kunnen zijn. Dat zou veel meer moeten gebeuren. We missen eigenlijk een organisatie (vergelijkbaar met de milieubeweging) die continu voor onrust rond topinkomens zorgt.
Verbieden van flitshandel, derivaten, daghandel e.d. op beurzen zou kunnen helpen, maar daar heb je internationale afspraken voor nodig. Waarschijnlijk lukt het beter om een alternatieve beurs op te richten waarop alleen langzame handel mogelijk is. Rustige beleggers zoals pensioenfondsen zouden daar graag gebruik van maken. Maar wie neemt hiervoor het initiatief?
Bij aanbestedingen van de overheid zouden bedrijven zonder exorbitante topinkomens extra punten moeten kunnen verdienen, dat zou ook helpen. Waarschijnlijk zou het ook helpen om samenwerkende MKB-ondernemers meer kansen te geven bij aanbestedingen. Dit soort aanpassingen van de aanbestedingsregels lijken me wel mogelijk.

Je hebt eigenlijk al dit soort maatregelen tegelijk nodig om echt iets voor elkaar te krijgen.

Maar het is vooral de vraag wanneer de politiek hier wat wil gaan doen. Zolang de invloed van de lobby vanuit het grootbedrijf zo dominant is, zal er vermoedelijk weinig gebeuren. Eenmalige politieke acties zoals die van Jesse Klaver zijn niet meer dan een speldenprik.

Reacties

Volgorde van reacties: Aantal: Automatisch laden:
    • Studio zvz
      Studio zvz 91 dagen geleden

      Meer publiciteit over en openbaar making van (top)inkomens ! 

      • Netwerk PI
        Netwerk PI 96 dagen geleden

        Reactie van Joop Böhm

        Door inkomsten fors te belasten (bijvoorbeeld met 40%, plus 30% op inkomsten boven modaal) kunnen topinkomens netto worden beteugeld en komt het profijt ervan voor het grootste deel ten goede aan de overheid.

        Voorbeelden (bij modaal = 37.000 bruto):

        • Inkomsten 100.000. Inkomstenbelasting (40% van 100.000 + 30% van 63.000) = 58.900 (= 58,9%). Blijft netto: 41.100 (41,1%). 
        • Zijn de inkomsten 200.000, dan bedraagt de inkomstenbelasting 128.900 (= 64,45%) en ontvangt de grootverdiener netto 71.100 (35,55%).
        • Bij 1.000.000 aan inkomsten bedraagt de belasting 688.900 (= 68,89%) en int de topverdiener netto dus 311.100 (31,11%)

        Nadat een UBI is ingevoerd ontvangen A, B en C  jaarlijks aan periodieke betalingen zo’n 18.000 van de overheid en houden dan per saldo dus respectievelijk 59,1%, 44,55% en 32,91% netto te besteden

      Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers