Eurofielen en eurofoben

Eurofielen en eurofoben

Column van Peter van Hoesel, lid Netwerk Politieke Innovatie


De komende verkiezingen staan ongetwijfeld in het teken van de eurodiscussie. Sommige politieke partijen zijn duidelijk tegen Europa, andere zijn duidelijk voor en dan zijn er nog de weifelaars. Die weifelaars zullen de verkiezingen waarschijnlijk niet winnen, want kiezer houden niet van weifelaars, maar het is nog niet duidelijk of de eurofobe partijen de meeste stemmen zullen krijgen of de eurofiele. Zowel de eurofoben als de eurofielen hebben standpunten waar wel iets voor te zeggen valt, dus zo onbegrijpelijk is het niet dat er weifelaars zijn.

Het bijzondere van de Europese Unie is eigenlijk, dat het een derde weg probeert te zoeken tussen een Europese federatie en een Europa met landen die ieder voor zichzelf opkomen. Door op bepaalde punten de krachten te bundelen - denk bijvoorbeeld aan duurzaamheid, veiligheid, vrije handel, vrije arbeidsmarkt – kan meerwaarde worden bereikt, terwijl op andere punten ieder land zijn eigen beslissingen neemt – denk bijvoorbeeld aan onderwijs, zorg, belastingen, ruimtelijke ordening – omdat van samenwerking op deze gebieden weinig meerwaarde of zelfs minderwaarde is te verwachten. Je kunt zeggen dat de EU eigenlijk al een mooie synthese zou moeten zijn tussen de opvattingen van eurofielen en eurofoben.

Het grote probleem van Europa is echter, dat de bevolking nauwelijks betrokken is geraakt bij de wijze waarop aan de EU vorm en inhoud is gegeven. Het is dan ook logisch dat de EU aanvoelt als een soort ver-van-het-bed-show. Het eventuele goede van Europa wordt ondertussen min of meer vanzelfsprekend geaccepteerd, maar alle nadelen die in de afgelopen jaren naar voren lijken te komen worden juist niet geaccepteerd.

Zowel eurofobe als eurofiele partijen deinzen er niet voor terug de bevolking op stang te jagen met uiteenlopende demagogische argumenten, waardoor er een algemene aversie tegen de EU wordt opgewekt, wat de eurofoben natuurlijk prima vinden. Het gevolg is wel, dat we het risico lopen om de goede kanten van de EU alsnog te verliezen. Een snelle ontbinding van de EU zal niet zomaar gebeuren, daarvoor is de onderlinge verwevenheid te sterk geworden, maar wel is denkbaar dat zoiets geleidelijk gebeurt. Ook eurofoben zouden dit, nuchter bekeken, jammer moeten vinden.

Eurofoben en eurofielen kunnen elkaar wellicht vinden in een afspraak om de EU nu eens serieus aan de burger voor te leggen, bijvoorbeeld via een brede maatschappelijke discussie.

 

Reacties

Volgorde van reacties: Aantal: Automatisch laden:
    • Reyer Brons
      Reyer Brons 2320 dagen geleden

      Geen utopie zonder dystopie

      Trouw interviewt Achterhuis.
      Mooie achtergrond bij deze blog van Peter van Hoesel.
      Slotcitaat: Europa was niet het paradijs, en we mogen het niet laten ontaarden in een nachtmerrie.

    Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers