Bezuinigen of investeren?

Bezuinigen of investeren?

Rechtse partijen willen bezuinigen om de staatsschuld te temperen, maar wellicht ook om de publieke sector aan banden te leggen. Linkse willen de overheid laten investeren in allerlei zaken om de economie aan de gang te houden waarbij de staatsschuld verder mag oplopen, maar wellicht ook om de publieke sector te laten groeien.

Het lijkt of dit onoverbrugbare standpunten zijn, maar eigenlijk is het niet eens zo moeilijk om aan allebei de standpunten recht te doen, mits men het erover eens kan worden dat er veel nutteloze overheidsuitgaven zijn waarmee kan worden gestopt en waarmee geld kan worden vrijgemaakt om nuttige uitgaven te financieren.

Nutteloze uitgaven zijn er helaas genoeg. De AWBZ is uit zijn krachten gegroeid (zie het recente grote artikel in de Volkskrant), subsidies aan het bedrijfsleven zijn eigenlijk zinloos (per saldo geen enkel maatschappelijk effect afgezien van lastenverlichting voor grote bedrijven), veel bureaucratische processen zijn onnodig complex (zoals belastingen, vergunningen, uitkeringen), landbouwsubsidies zijn zeker contraproductief voor ontwikkelingslanden en waarschijnlijk ook voor onze eigen boeren (afschaffen landbouwsubsidies en tegelijkertijd afschaffen ontwikkelingshulp zou een zegen zijn voor ontwikkelingslanden), om maar enkele grotere soorten onnodige uitgaven te noemen.

Er zou zeker 50 miljard kunnen worden bezuinigd als zulke onnodige uitgaven worden aangepakt. Dan zijn de momenteel dreigende bezuinigingen of liever gezegd lastenverhogingen helemaal niet nodig en blijft er nog geld over om in zinvolle zaken te investeren.

Waarom gebeurt dit dan niet? Politici zijn bang voor het enorme verzet dat belanghebbenden zullen bieden, waardoor er kiezers zouden kunnen weglopen. Die 50 miljard houden namelijk minstens een half miljoen mensen aan het werk, weliswaar nutteloos werk, maar die mensen willen hun baan niet kwijt. Bovendien zijn er allerlei andere belanghebbenden die van deze geldstroom profiteren, zoals AWBZ-clienten of subsidieontvangers, die graag zullen meeprotesteren.

Het zou wel eens kunnen zijn dat politici die dit wel durven aanpakken daarvoor beloond worden door de kiezers, want kiezers zullen de uitkomsten uiteindelijk nuchter bekijken en inzien dat het land er enorm van opknapt.


Reacties

Volgorde van reacties: Aantal: Automatisch laden:
    • Netwerk PI
      Netwerk PI 2193 dagen geleden

      Er loopt een flinke discussie naar aanleiding van deze blog van Peter van Hoesel in de LinkedIn groep Innovatie 2.0 - Community of Talents, rechtstreeks via deze link.

      • Reyer Brons
        Reyer Brons 2193 dagen geleden

        Op onderstaande reactie van Tom van Doormaal heeft Peter van Hoesel per mail als volgt gereageerd:

        De vragen van Ton van Doormaal zijn ook de onze.
        Bij zijn aanpak 'slimme coalities van ambtelijke en bestuurlijke power' vraag ik mij af hoe dit de politieke verstarring kan doorbreken. Daar zou ik wel meer van willen weten.

        Daarop kwam onderstaande reactie van Tom van Doormaal:

        Dat was natuurlijk de formule waarom  het draait.
        Ik schrijf er graag meer over, sterker, dat heb ik al gedaan, maar ik moet het even actualiseren en oppoetsen.
        Kern is mijn belevenissen in de volkshuisvesting met Heerma.
        Heerma werd bewindsman in een verstarde wereld van regelingen en subsidies. Ik was toen coordinator experimentenbeleid en kreeg geen voet aan de vloer binnen het departement.
        Heerma maakte met die weerstand korte metten, verklaarde experimenten tot hoeksteen van zijn beleid, liet mij toen hij bleek niet te mogen experimenteren, een experimenteerartikel ontwerpen en nam dat op in alle revisies van regelingen.
        Waarom? Hij had er twee simpele noties over:
        -    goede professionals hebben altijd denkbeelden over hoe werkwijzen beter kunnen;
        -    experimenten maken verstarde handelwijzen losser: dat is een policy window waardoor veranderingen kunnen.
        Het is dus een combinatie: je moet een bestuurder hebben die gelooft in de noodzaak om te veranderen. Daarnaast heb je steun nodig van het ambtelijk apparaat, dat bestaande handelwijzen in stand houdt en daarbij belangen heeft. Die combinatie gaven wij vorm met de experimentenregeling, de SEV en de steun van de top van VROM.
        Uiteraard was de aanwezigheid van Heerma, zijn opschudden van het systeem met zijn Nota, essentieel.

        Als ik nu kijk naar b.v. de volksgezondheid, zie ik grote kansen: veel regelingen, veel middelen voor experimenten, maar niet de simpele en besliste regie om een sterk experimentenbeleid neer te zetten, waardoor bestaande handelwijzen week worden en kans voor iets nieuws ontstaat.

        Dat is ongeveer wat ik bedoel met het betreffende zinnetje.
        • Reyer Brons
          Reyer Brons 2196 dagen geleden

          Doorgeplaatst commentaar van Tom Van Doormaal via de LinkedIn groep Verbindend Leidinggeven:

          • Brons ziet de keuze tussen investeren of bezuinigen. Dat lijkt een simpel verhaal met de grote econoom Keynes in de rol van moeder de gans. Maar het is natuurlijk een beetje ingewikkelder. De crisis heeft de economische wetenschap op de tocht gezet. 
          Economen konden tellen en rekenen, maar merken ineens dat het ook gaat over moraliteit. Lastiger nog: hun wereldbeeld van de perfecte markt wordt voortdurend onderuit gehaald door de feiten. 
          Is het erg dat de politiek zo lafhartig alle belangen meeweegt? Dat noemen we toch democratie? Het probleem is: door die democratische binding aan allerlei belangen, organiseren we de stilstand met elkaar. Hoe doorbreek je de angst voor machtsverlies, voor een afstraffing door de kiezer? 
          Wie de verkiezingsprogramma's leest, raakt niet opgewekt: de partij-organisaties leveren tot in de perfectie een kopie van het bestaande en bepleiten de doorontwikkeling daarvan, al naar gelang hun eigen ideologische hang. Maar dat levert geen vernieuwing op. 
          Hervormen, wat is dat eigenlijk? Kunnen we landbouwsubsidies en ontwikkelingshulp aan elkaar verbinden? Kunnen we de belasting zo eenvoudig maken, als we al jaren proberen? Kunnen we een vereenvoudiging vervolgens ook in stand houden? We zijn verslaafd aan zorg, maar hoe beheersen we de stijging van die kosten, anders dan door te snijden? En als we een goede innovatie hebben, hoe slagen we er dan in te verhinderen dat het bestaande de vijand is van het nieuwe? 
          In mijn werk was het experimentenbeleid het breekijzer, waarmee policy windows werden open gewrikt. Het vereist een slimme coalitie van bestuurlijke en ambtelijke power, die welbewust in elkaar moet worden gezet. 
          Daar zou ik nog wel wat werk aan willen verzetten.


        Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers