Pensioenen: jong tegen oud

    Netwerk PI
    • Iedereen (publiek zichtbaar)
    Door Netwerk PI 2276 dagen geleden
    Pensioenen: jong tegen oud

    Door Peter van Hoesel, 28 augustus 2012

    Er is een merkwaardige en zelfs onbegrijpelijke tegenstelling ontstaan tussen jongeren en ouderen over pensioenrechten. Gepensioneerden staan al jaren op de nullijn en krijgen waarschijnlijk ook nog te maken met een verlaging van het pensioen, terwijl jongeren roepen dat er t.z.t. geen geld meer over is voor hun pensioen als dit niet gebeurt.

    Dit is totale onzin, voor wie begrijpt hoe het pensioensysteem in elkaar zit. Het heeft allemaal te maken met het verlaten van de vaste rekenrente van 4%, die tot voor kort werd gebruikt om de som van alle verplichtingen te berekenen (alle actieven, slapers en gepensioneerden bij elkaar genomen). Inmiddels is deze rekenrente vervangen door de rente op 10-jarige Nederlandse staatsleningen (overigens op verzoek van de pensioenfondsen zelf, toen deze rente nog hoger was dan de 4% rekenrente). Op basis van deze kunstmatig zeer laag gehouden rente lijken de pensioenfondsen niet in staat om aan hun verplichtingen te voldoen, terwijl ze ondertussen meer dan 4% rendement behalen op hun beleggingen, ook in de afgelopen 4 crisisjaren. Als je met de rekenrente van 4% zou rekenen ligt de dekkingsgraad van de fondsen in de orde van 110%. Als je met hun werkelijke rendement zou rekenen van de afgelopen 5 jaar kom je zelfs op 120%. Dat betekent dus, dat de pensioenfondsen in feite meer geld in beheer hebben dan de som van al hun verplichtingen, inclusief recente berekeningen die de hogere levensverwachting meecalculeren.

    Sommige politieke partijen vinden dat de ouderen recht hebben op meer dan de nullijn en zeker niet moeten worden gekort. Andere politieke partijen waarschuwen dat er op die manier te weinig overblijft voor jongeren. Dat laatste is eigenlijk vreemd, want wat er momenteel in kas zit is voornamelijk door ouderen opgebouwd, ondanks het feit dat werkgevers in de jaren 90 gedurende meerdere jaren minder premie (soms zelfs helemaal geen premie) hebben betaald omdat de rendementen toen zeer hoog waren (de zg. premieholidays). Jongeren moeten hun premie grotendeels nog opbrengen en het rendement op hun inleg moet vervolgens nog worden gerealiseerd. Pensioenfondsen beleggen daarom zodanig dat er voortdurend minimaal 4% rendement wordt gerealiseerd, zodat ook de inleg van jongeren voldoende zal zijn voor een goed pensioen. Sommigen zeggen dat dit in de toekomst wellicht niet langer haalbaar is, maar daarvoor is geen enkel bewijs. Je mag eerder aannemen dat de rendementen weer gaan toenemen zodra de huidige crisis min of meer afloopt en de economie weer een beetje normaal gaat functioneren. De overdekking van de pensioenfondsen zou dan wel eens tot grote hoogten kunnen stijgen. Daar zullen dan vooral de jongeren van gaan profiteren, wat ze natuurlijk volledig toekomt.

    Dat probleem van die langere levensduur is overigens wel reëel, waardoor het noodzakelijk wordt om ofwel meer in te leggen ofwel later met pensioen te gaan. We zien als reactie daarop dat eerst allerlei vroegpensioenregelingen zijn afgeschaft en dat vervolgens wordt overgegaan tot een verhoging van de pensioenleeftijd. Ook sparen sommige mensen extra voor hun pensioen om wat achter de hand te hebben wanneer ze eerder zouden stoppen met werken.

    Iets waar je weinig over leest in de kranten is de verandering van eindloonstelsel naar middelloonstelsel, wat op het eerste gezicht nadelig lijkt voor jongeren, maar wat wordt gecompenseerd door hogere opbouwpercentages per jaar, waardoor vooral mensen met een lager inkomen uiteindelijk beter af zijn dan in het verleden.

    De pensioenruzie is totaal overbodig. Voer opnieuw de rekenrente van 4% in, waarbij je voorzichtigheidshalve kunt bepalen dat als het gemiddelde rendement structureel lager uit dreigt te komen (af te meten aan de feitelijke realisaties van de laatste 5 jaar) de rekenrente voor het betreffende fonds alsnog dient te worden verlaagd.

    Los hiervan is het zinvol nog eens na te denken over de merites van het huidige pensioensysteem, waarbij sommige pechvogels hun pensioenrechten volledig verspelen als ze voortijdig overlijden en langlevenden dubbel krijgen uitgekeerd (op kosten van hun vroeg overleden collega’s). Je zou er ook voor kunnen kiezen de opgebouwde rechten in het eerste geval over te hevelen naar erfgenamen die dit vervolgens in hun eigen pensioenpot kunnen stoppen. En mensen die lang leven doen er goed aan langer te blijven werken, bijvoorbeeld parttime. Veel mensen vinden het prima om op latere leeftijd nog zinvol bezig te zijn en het kan ook, want ze zijn (gemiddeld) redelijk gezond. Degenen die dat niet willen hebben altijd nog hun AOW.

    Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers